Bi egunetan ehun lagunetik gora elkarrekin ibili gara Huescako Pirinioetan zehar. Zaharrenek mende erdia soinean eta gazteenek eskutxo bateko hatzak nahikoa zituzten urteak kontatzeko. Larunbatean eta igandean egindako hogeita hamabi kilometroak ez ziren luzera berekoak suertatu guztientzat, horrelakoetan, ageri gelditzen baitira urtean zehar egindako “lanen ” fruituak. Dena den, eta ados egongo zarete nirekin, esperientzia honetatik jaso dugunak aise ordaintzen ditu gure nekeak.
Eguraldi ederra lagun, argazkietan ikusten diren paraje ikusgarrietan barrena eman genituen gure pausoak.
Lehenengo egunean Acheritoko aintziran izan ginen eta bertan igeri egiteko aukera ez genuen alperrik galdu. Batzuk Larraineko tontorra ere zapaldu zuten.
Bigarrenean, Lizaratik Somporterako bidea egin genuen, aspaldiko glaziarrek zizelkatutako aranetatik barrena. Zoragarria benetan “El Valle de los Sarrios” deituriko ingurua. Ikusgarriak elurtutako amildegietan sarrioen lasterketak eta jolasak. Estanes aintziran atseden hartu genuen eta bezperan baino jende gehiago ausartu ginen ur hotzetan sartzera.
Emozioak ez genituen mendian bakarrik bizi, probatu bestela “La Boca del Infierno” eta Lizarako aterperako bidea autobusean egiten. Txapela kentzeko moduko lana egin zuten Goierrialdeako gidariek.
Eta ezin bukatu gure petrikilo ofiziala bihurtu den Koro Aranetaren lana goraipatu gabe, batek baino gehiagok izan baitzuten bere trebetasunaren beharra.

Azken albistegietan ikusitako iruzkinen arabera, Pirineotara joateko zalantza gutxi izango duzuen irudi arren, zerbait jartzea pentsatu dugu, zenbait gauza gogorarazteko.
Ostiralean, 26an arboledatik aterako gara eta denok 17:30etan egon behar dugu bertan. 6ak baino lehen atera behar dugu. Afaria bi txandatan egin behar da eta ez dugu denbora asko luzatu behar. Hurrengo goizean badakizue goiz altxatu behar dugula.
Taldeak eginda daude eta autobusean banatuko ditugu . Hiru ordutako bidaian norbaitek aldaketak egin nahi baditu denbora soberan dauka egiteko. 110 pertsona gara eta kanpinera ailegatzen garenean dena erabat antolatuta egon behar da gauzak ez nahasteko: giltzak banatu, trasteak utzi eta afaltzera.

Gauzak eramateko garaian, zalantzak omen daude eta batzuk ere galdezka etorri zarete. Hona hemen aholku batzuk:

Bi egunetan mendian bertan bazkalduko dugu eta bakoitzak bere janaria eraman behar du. Ogia kanpinetik hartuko dugu eta denda txiki bat badute ere zenbait gauza erosteko: ura, latak, hestebeteak, txokolatea, gailetak.…Gainera, kanpina herrian bertan dago eta erosteko aukera ere egongo da. Hala ere, hobe etxetik eramaten badugu.
Gosariak eta afariak kanpinean egingo ditugu. Lo-zakuak ez dira eraman behar. Bungalowetan izarak eta mantak daude eta baita toallak, gela eta xanpu txikiak ere. Mendiko eguraldia aldakorra denez, babes-arropa eraman behar da (txanoak, eskularruak, zirak, e.a.). Ibilbidean ur gutxi aurkituko dugu, beraz kantinploraz ondo hornitu. Iaz arazoak izan genituen urarekin eta berriro kale ez egiteko eraman gutxienez litroa pertsonako. Hobe da pisu gehiago eramatea egarria pasatzea baino. Ibilbidean zehar errekatxoak aurkituko ditugu eta ura ona izaten da, hala ere, ez dira iturri seguruak. Botak, zapatilak, txanglak, eguzkitako kremak, kapelak, bainujantzia, toalla (kanpinean igerilekua dago eta ausartak lakuetan ere sar daitezke).

Laburrean:
Irteera: ostiralean, 26an, arratsaldeko 17:30etan Arboledan.
Buelta: igandean, 28an, gaueko 9ak aldera Arboledan.
Larunbatean Acherito lakura joango gara eta hemendik, nahi duena, Larraillera (2147). Txango hau luzatu zaigu autobusak guk nahi genuen tokian ezin duelako buelta eman. Meategiaren etxetik irten beharrean, Selva de Ozatik hasiko gara ibilbidearen joan-etorriari 6/7 kilometro gehiago emanez.
Igandean Lizara-Valle de los Sarrios-Estanes lakua-Somport zeharkaldia. Honi berriz, bestea konpentsatzeko 5/6 kilometro murriztu diogu.
Bi irteera horiek eguraldi ona badugu egingo ditugu, bestela alternatiba bezala, beste ibilbidea prestatu dugu: Siresa eta Selva de Ozaren artean dagoen “Boca del Infierno”.

Zalantzaren bat edota iradokizunak egin nahi badituzue iruzkina bidali eta erantzungo dizuegu. Ostirala arte beraz!

Igaro den asteburuan Pirinioetara abiatu ginen ekaina bukaeran egingo ditugun txangoaren ibilbideak egitera. Eguraldia lagun izan dugu eta bi irteeren ibilbide guztia bete dugu. Neguan egindako elurteak nabariak dira oraindik eta izugarrizko paraje politak utzi ditu: errekak gainezka, ur jauziak non-nahi, lorez betetako belazeak eta goi aldeetan oraindik elur pila. Joaten garenean oraindik zerbait zapalduko dugu. Acherito lakua oraindik zenbait puntutan izotzaz estalita dago eta goiko mendietako urtutako elurraz bete arren ura ona omen zegoen eta hirukotea sartu egin zen. Ona zegoela! Nik hankak sartu eta sentitu ere ez. En fin…

Eta ibilbideak zer? Ba betikoa, igandetan gurekin etorri zaretenontzat aproposak direla iruditzen zaigu, inongo zailtasun berezirik gabe. Hori bai, ez ahaztu Pirineoak direla eta noski! aldapa gogorrak edota malda kaskarrak ez daude faltan, bati baino gehiagori sufriarazteko, batez ere, beti diogun bezala, mendira joateko ohitura gutxi duzuen horientzat. Hala ere, ez dugu inor larritu nahi, gehiago kostatzen zaionaren pausora egokituko dugulako martxa.

Larunbateko ibilbidea, Acheritokoa, () zegoen bezala mantenduko dugu baino igandekoari aldaketa txiki bat egin diogu, izan ere, Estanes Ibonetik Candanchura doan bidean bi toki nahiko arriskutsuak ikusi ditugu eta ez gara hortik pasako. Beraz, Candanchura igo beharrean, Somportetik hurbil dagoen aparkalekura jaitsiko gara, ibilbideari hiru/lau bat kilometro moztuz. Lastima izan da, benetan ederra delako bertako baso eta errekak igarotzea, zirkoari buelta emanez.

Hechoko kanpinean egon ginen baita ere, eta dena prest utzi dugu. Gosariak eta afariak bi txandatan egingo ditugu eta mendira eramateko ogia bertan eskatuko dugu. Igerilekua irekita egongo da menditik bueltan erlaxatzeko (beste batzuk herrian erlaxatuko gara; bertan dago eta).

Beno, aipatu bezala ibilbideek ez dute aparteko zailtasunik, baino ona izango da urtean zehar hartutako forma ez galtzea. Horretarako eta txangoa ongi prestatzeko gonbidapen batekin gatozkizue: Bedaioko Martxa. Dagoeneko koadrila txiki bat osatu dugu eta nahi duenarentzat irekita dago. 25 kilometroko martxa ekainaren 14an ospatzen da eta Artubi da gailurrik aipagarriena. Hemendik Larrondo, Azkarate, Alegi bidean eta Bedaiora buelta. Iaz parte hartu genuen eta bueltatzeko gelditu ginen. Sei bat orduko ibilbidea luzea iruditu arren, erraz egiten da eta oso ondo dago antolatuta. Beraz, animatu eta joan nahi duzuenok larunbateko festan esan edo Liburutegitik pasa.

Eta ez ahaztu larunbatean, 11:30etan, Herri Kirolak ditugula frontoian. Ea Jakinsarokoen sasoia nabaritzen den…

Herri Urrats, iparraldeko ikastolen festara joateko aitzaki polita izan genuen azkeneko irteeran.
Joxemiel Barandiaranek hainbeste maite zuen Sara herrian, euripean eman genion Senpererako bideari hasiera. Ibilaldia eta goiza aurrera joan ziren heinean hego haizeak aise uxatu zituen lainoak eta azkenean aintzira inguruko haritz zaharren itzalean babestu beharrean izan ginen eguzki astunarengandik ihesi. Bainutxo bat hartzera animatu zirenak ere ikusi genituen. Beraz, festa giro ederrean eman genion bukaera 08-09 ikasturterako mendizaletasuna bultzatzeko prestatu genuen egitasmoari, argazkiak lekuko.
Iazko irailaren hogeita batean Jaizkibel mendian hasi genuen programak, gure inguruetako bazter eta txoko ugari ezagutzeko aukerak eskaini dizkigu ikasle eta guraso askori:
Urriak hamabian Mendukiloko leizean izan ginen, urriak hogeita seian Finalista egunean Orion, azaroak hamaseiean Aratzera igotzen saiatu ginen, azaroak hogeita hamarrean Lizarrustitik Aiara egin genuen, abenduaren hogeita batean Baio mendian, urtarrilak hemezortzian Murumendin, otsailak zortzian Auza Gazteluan, martxoak hogeita bian Ordiziako ibilaldian eta apirilak bostean Udalaitzen. Tartean, martxoaren hasieran, asteburu ahaztu ezina pasa genuen elurretan. Aurten ere aipatu beharrean gaude jendearen parte hartze handia.
Ekainaren azkeneko asteburuan Hechoko bailarara joatekoak gara eta ehun eta hamar lagunentzat ostatua eta garraioa lotuta ditugu. Hamabost egun barru ibilbidea behatzekotan gara, ea ordurako urtzen diren elurrak. Eguna iristen den bitartean zaindu sasoia.

Lehengo igandean ez genuen suerte handirik izan eguraldiarekin, laino itxi batez inguratuta egin baikenuen ia igoera guztia. Eta metro batzuk baino haratago ikusi ezinik, ezin izan genuen Udalaitzeko tontorrak eskaintzen dituen bistaz gozatu. Hala ere, ez pentsa taldearen ohiko umorea eta jolasgura zapuztu zirenik.

Bestalde, ikasturtea azken txanpan sartua dugu eta mendizaletasuna sustatzeko programaren azken atalean gaude. Gure ikastolako lagun ugarik Herri Urratseko festan parte hartzen dugunez, aurten, azken mendi irteera eta Seaskako ikastolen festa uztartzea pentsatu ditugu.

Hasiera batean, festara joan aurretik Aiako Harritik buelta bat egitea deliberatu bagenuen ere, hobeto pentsatu, eta orain Saratik Senpererako bidea oinez egitea erabaki dugu. Aste Santuko jai egunak aprobetxatuz ingurua behatu eta bi herriak lotzen dituen ibilbide zoragarria aurkitu dugu. Lapurdiko landa gozoetan barrena bi ordu eta erdi nahikoak dira zortzi kilometroko bide samur hau egiteko. Arratsaldeko seiak eta erdietarako Ordiziara itzultzeko asmoa dugu, beraz, egun osorako otordua eraman beharko da. Esan beharrik ez dago Herri Urratseko zirkuituan zehar hainbat aukera izango ditugula eztarria busti eta sabela asetzeko.

Maiatzaren 10ean, mendizaletasuna eta euskaltzaletasuna uztartuz gurekin etortzera konbidatu nahi zaituztegu, batez ere orain arte ausartu ez zaretenok, etorkizunera begira gure jarduerak ezagutzeko aukera paregabea izango baituzue eta.

Jakinsaro taldeko mendizaleok Korrikarekin bat egin dugu antolatu diren ekintzetan. Larunbatean, plazan egon ginen materiala saltzen, epaile lanak egiten, bazkarian laguntzen, eta abar. Ostegunean korrika gure herritik pasatzen zela, kilometroa erosi genuen eta zozketan Jone eta Adurri egokitu zitzaien lekukoa eramatea. Eta nola eraman gainera! Eskerrak aurrean zihoan kotxeak abiadura handitu zuela.

Horretaz gain, gure euskararekiko konpromisoa ez dugu bertan utzi nahi eta hurrengo apirilaren 26rako Aiako Harrietara joateko antolatuta genuen txangoa maiatzaren 10erako atzeratu dugu. Egun horretan Herri Urrats ospatzen da Senperen eta joateko asmoa dugu. Plana honako hau izango da: Aurreikusia zegoen bezala, Aiako Harrietako Irumugarrietara joango gara eta gailurrean hamaiketakoa (ezinbestekoa) egin ondoren, autobusez Senperera abiatuko gara. Hemen norberak aukera dezake zer egin: zirkuitua, ekitaldiak ikusi, aintziran bainatu, poteoa…Bertan bazkaldu ondoren, bostak aldera autobusa hartuko dugu etxera bueltatzeko.

Uste dugu plan polita dela, eta bide batez (edo batez ere), Seaskako ikastolei laguntzeko aukera ematen digu. Ea ekainako irteerarako bezala bi autobus betetzen ditugun.

Eguraldi iragarpen txarra eta ordu aldaketaren erruz gaua motzagoa izateak ez gaitu atzeratu gaurko ibilaldian parte hartu dugun mendizaleok. Goizeko zortzi eta erdietan habiatu gara Plazatik bi ikastetxeetako haur eta gurasoek osatutako taldea Mendizale elkartekoen eskutik. Eguraldi ederra lagun, Lazkaomenditik barrena ibili gara Ataungo mugetara iritsiz eta lau ordu eta erdi behar izan ditugu hamabi kilometroko ibilbidea egiteko. Tartean, denbora izan dugu Ordiziako Mendizaleak elkartekoek eskaini diguten hamaiketako goxoa dastatzeko.

Hemendik gure eskerrik beroenak bidali nahi dizkiegu antolatzaileei eta urte askotan jarrai dezatela horrelaxe!

Irteeren ondorengo egunetan zain egoten gara Imanolek plazaratzen dituen bideo lanak ikusteko. Eta berria argitaratzen duen bakoitzean hobetu ezina iruditzen zaigu, “kosta behar zaio beste horrelako bat egitea!” pentsatzen dugu.

Somportekoa ekoiztu berria du eta kontu beretan gaude. Blogaren eskubian zintzilikatu duenari adjektiboak jartzea zuen esku uzten dut.

Urtero, udaberrian sartzean, Ordiziako Mendizaleak elkartekoek gure herriko inguruetan gaztetxoentzako ibilaldia prestatzen dute. Aurtengoa XLIV. izango da, eta gaur bertan ikusi ahal izan ditugu seguruenik guztietan parte hartu duten bi “gaztetxo” aitzurrean ibilbideko lokatzak kentzen, lastima argazki kamera soinean ez izatea, bejondeiela!

Gurasoak ere gonbidatuta gaude eta kukua ere urruti izango ez dugunez ez da ideia txarra izango bere lehenengo kantua entzuterako poltsikoak beteak izatea.
Eta ibilaldia herrian amaituko dela aprobetxatuz, berrogei bat lagunentzako bazkari bat prestatzeko asmoa dugu. Hori bai, antolakuntza dela eta, zenbat lagun izango garen, bai ibilaldian bai bazkarian, jakin nahi dugu eta eskertuko genizueke ostirala baino lehen Blasi izena ematea.
Bestalde, ekaineko irteeran parte hartu behar duzuenoi gogorazi nahi dizuegu datorren ostiralean arratsaldeko zazpietan Barrena Jauregian elkartuko garela bidaiari buruzko azalpen guztiak emateko.

Aurreko astea luze joan zitzaigun: eski-guneko, aterpeko eta garraio arduradunekin txangoaren azken xehetasunak lotu nahian, batzuk eguraldi iragarpenari begira; besteak, berriz, ze arropa eraman asmatu ezinik edo urduri lehenengo aldiz eskiak janzteko…
Ostiral gauean mezua: Jakan 15cm elur – oskarbi. Eta larunbat goizeko seietan, euri langarretan, ehun lagun baino gehiago elkartu ginen zintzo autobusetara igotzeko. Egunsenti iluna Iruñean, ateri eta bide bazterretan oinezko taldeak erromes Xabierrera. Ledean zerbait beroa hartu eta Esako urtegiaren ertza jarraituz, Aragoi ibarrean barrena galsoroak zuri zeuden ostadarraren azpian. Pirinioetako tontorrak zeruertzean, lainoak eutsi ezinean edo zulatu nahian? Batek daki! Jakan oskarbi zegoen, baina Canfrancdik gora laino, Candanchun eta Somporten, berriz, elurra atertu gabe.
-“Bon jour”, Blasen taldekoak gara, ehun eta hamar sarrera mesedez!
Eskiak nola lotu ere asmatu ezinik, lehenengo “ikastaroa” jaso eta pinudian gora eta behera sakabanatu ginen: haurrak ausart, helduak baldar. Txantxa, eroriko eta jolasen ondoren bazkari legea aterpean egindakoan berriro elurretara indarberriturik itzuli ginen goizean ikasitakoa praktikatzera. Bostetan berriro autobusera igo, aterpean ostatu hartu, arropaz aldatu eta tropelean Jakako alde zaharreko kaleetan zehar ibili ginen ardo batzuk hartuz; umeek bazuten oraindik baloiaren atzetik ibiltzeko kemena. Afal orduan sukaldaria ezinean, azkenean, ordu erdi beranduago denok mahaira, eta guraso batzuk zerbitzari. Hamaika eta erdietarako gautxoriak ere ohera neka-neka eginda.
Igandean esnatu orduko lehioak ireki eta zerua garbi, gosaldu eta berriro elurretara bidean mendi zuriei begira. Eguzki ederra lagun, bezperan baino hobeto moldatu ginen ametsetako inguruetan, guztiak trebe. Arratsaldean etxera, berriro itzultzeko ametsak eginez.